Arvin Golrokh,
Visione Fantastica
La Fenice
Moje prace są pełne zagadek i społecznych sprzeczności. Zamiast usuwać zakłócenia, potęguję ich obecność, aż widz zostanie skonfrontowany z rzeczywistością 1
Arvin Golrokh, fot. Alberto Moroni, dzięki uprzejmości artysty
Dla Arvina Golrokha malarstwo jest narzędziem obserwacji świata. Charakterystyczny dla artysty mroczny język malarski prowadzi widza do refleksji nad kondycją ludzkości. W jego obrazach można odnaleźć echa egzystencjalnej samotności, politycznych napięć, a także doświadczenia migracji.
Golrokh rzadko mówi wprost. Odwołania do jego ojczyzny, Iranu, są subtelne, ukryte pod warstwami symboli i gestów. Ta dyskretna obecność jest jednak wyczuwalna w każdym dziele. Jego prace są zagadkami pełnymi sprzeczności. Sam Golrokh podkreśla, że zamiast maskować zakłócenia – uwypukla je, żeby skonfrontować odbiorcę z niejednoznacznością świata. Malarstwo staje się polem napięcia.
Arvin Golrokh, Visione fantastica, 2024, olej na płótnie, 220,5 x 348 cm, fot. Arvin Golrokh, dzięki uprzejmości artysty
Visione Fantastica z 2024 roku to jedno z największych dzieł artysty. Arvin Golrokh przetwarza w nim estetykę dawnych mistrzów, opisując niepokoje współczesnego świata. Tytuł obrazu Visione Fantastica to aluzja do dzieła Francisca Goi. W swojej Fantastycznej wizji hiszpański mistrz przedstawił świat pogrążony w chaosie, na granicy snu i jawy.
W oryginale Goi widzimy sylwetki uchodźców oraz żołnierza, który mierzy do nich z broni. Ich spojrzenia rozbiegają się w przeciwnych kierunkach, a atmosfera ucieczki i lęku nadaje scenie niemal apokaliptyczną wizję. Sięgając po ten motyw, Golrokh nie tylko odwołuje się do historii malarstwa, ale również wpisuje swoją pracę w uniwersalny, wciąż aktualny kontekst migracji i traumy.
Centralną część Visione Fantastica Arvina Golrokha zajmuje morze, jest niekończące się i ciężkie. Na jego powierzchni dryfują łodzie z ludźmi bez twarzy. W ich stronę wymierzone są szkicowo zaznaczone sylwetki z bronią. Nad wodą, w miejscu, gdzie w pejzażach marynistycznych zwykle szybują ptaki, unoszą się drony. Golrokh tworzy obraz, w którym przeszłość i teraźniejszość zlewają się w jeden wspólny, tragiczny pejzaż.
W kolekcji znajdują się także dwie prace Arvina Golrokha z cyklu La Fenice, inspirowanego mitem o ptaku, który odradza się z popiołów. Choć sam feniks pojawia się nie we wszystkich kompozycjach, jego symboliczna obecność jest wyczuwalna w całym cyklu. Seria obrazów została zbudowana wokół myśli o odrodzeniu, przetrwaniu i możliwości rozpoczęcia od nowa.
Dla Golrokha La Fenice nie jest jednak tylko opowieścią o powrocie do życia. To także refleksja nad siłą wspólnoty i znaczeniem bliskości. La Fenice 2 przedstawia dwie ludzkie postacie trwające w uścisku. Ten prosty, ale nacechowany emocjonalnie gest jest uniwersalnym znakiem troski. Jak zauważa Demetrio Paparoni, scena przywołuje bogatą ikonografię objęcia, znaną z historii sztuki, w której fizyczna bliskość od zawsze pełniła funkcję symbolu miłości, opieki i pojednania 2. W wersji Golrokha uścisk nie jest tylko gestem sentymentalnym – to akt trwania i oporu. La Fenice 2 mówi o sile więzi, która jest fundamentem odrodzenia.
Z kolei La Fenice 10 to praca skupiona na doświadczeniu jednostki. Centralną część kompozycji zajmuje kobieta z głową zakrytą hidżabem, której twarz, przysłonięta szkieletową dłonią, została zredukowana do czarnej, bezkształtnej masy. Pozbawiona rysów, traci indywidualność, stając się symbolem zawieszonym między egzystencjalnym napięciem a polityczną metaforą.
Obraz zyskuje intensywność dzięki ekspresyjnej materii: pociągnięciom pędzla, fragmentom zaschniętej farby przeniesionej z palety na płótno i ramę. Powierzchnia jest niemal reliefowa, a nadpalona i popękana rama dopełnia niepokój zawarty w obrazie. Golrokh przypomina, że odrodzenie z popiołów, obecne w całym cyklu La Fenice, nie jest możliwe bez uprzedniego przejścia przez zniszczenie i pustkę.
Dzieła Arvina Golrokha zajmują szczególne miejsce w kolekcji dela.art, gdyż łączą głęboko zakorzenione odniesienia do tradycji malarskiej z bezkompromisowym komentarzem na temat współczesności. Artysta buduje pomost między historią a aktualnymi wydarzeniami, wskazując na ciągłość procesów przemocy, wykluczenia i migracji, ale też na niegasnące pragnienie odrodzenia i bliskości. Ważnym aspektem tej twórczości, szczególnie istotnym z perspektywy kolekcji, jest również niekonwencjonalne podejście do malarstwa sztalugowego. Golrokh traktuje ramę nie jako granicę, lecz jako integralny element kompozycji, często poddając ją zabiegom zniszczenia czy deformacji. Zaschnięta farba, ślady ognia i pęknięcia sprawiają, że obrazy zyskują efekt postarzenia, który paradoksalnie intensyfikuje ich współczesny przekaz.
Tekst: Anna Bykova
1 Demetrio Paparoni, From Muhammad Siyāh Qalam to Arvin Golrokh, by way of Goya, w: Arvin Golrokh. Fantastic Vision (Mediolan: Prima Marella Gallery), s. 41.
2 Demetrio Paparoni, Arvin Golrokh’s Embrace, w: Arvin Golrokh. Fenice ante fata resurgo (Mediolan: Prima Marella Gallery, 2024), s 36.